Tÿ'r  Cwmnïau - Hafan

Tÿ'r Cwmnïau

 
 

Cynnal Busnes yn y Gymraeg - GPO5

Mai 2012 – Fersiwn 3.2

Fel yr addaswyd gan Ddeddf Cwmnïau 2006

Fersiwn PDF y tudalen hwn (232KB)

Cynnwys

Cyflwyniad
1. Cwmnïau a Phartneriaethau Atebolrwydd Cyfyngedig Cymreig
2. Cyfieithiadau a Gwybodaeth Ddwyieithog
3. Ansawdd Dogfennau
4. Gwybodaeth Bellach

Atodiad A – Dogfennau y gellir eu cyflwyno yn Gymraeg trwy ein gwasanaeth WebFiling

Atodiad B - Dogfennau y gellir eu cyflwyno’n ddwyieithog ar bapur

 Mae’r canllaw hwn yn ateb llawer o gwestiynau cyffredin ac yn cynnig gwybodaeth am sut i fynd ati i gwblhau rhai o’r dogfennau ffeilio mwyaf cyffredin yn y maes yma. Ni chafodd ei ddrafftio gyda thrafodion anarferol na chymhleth mewn golwg. Mae’n bosibl y bydd angen gofyn am gyngor proffesiynol arbenigol mewn achosion o’r fath.

DEFNYDDIO'R GYMRAEG WRTH GYNNAL BUSNES GYDA THŶ'R CWMNÏAU

Cyflwyniad

Mae’r canllaw hwn yn cynnig gwybodaeth am ddefnyddio’r Gymraeg wrth gynnal busnes gyda Thŷ’r Cwmnïau ar gyfer cwmnïau neu bartneriaethau atebolrwydd cyfyngedig (PAC) sydd wedi datgan bod eu swyddfa gofrestredig (neu swyddfa gofrestredig arfaethedig) yng Nghymru (yn hytrach na Lloegr a Chymru).

Gall cwmnïau a PACau sydd wedi penderfynu ymsefydlu yn y modd hwn gyflwyno dogfennau i Dŷ’r Cwmnïau yn Gymraeg. Er hwylustod, yn y canllaw hwn, byddwn yn cyfeirio at y cwmnïau a’r PACau hyn fel rhai ‘Cymreig’ sef y diffiniad a roddir yn adran 88(1) o Ddeddf Cwmnïau 2006. Mae’r canllaw hwn yn rhestru’r ffurflenni dwyieithog sydd ar gael trwy ein Gwasanaeth WebFiling ac ar bapur hefyd. 

Os oes unrhyw ymholiadau gennych am ddefnyddio’r Gymraeg wrth gynnal busnes gyda Thŷ’r Cwmnïau, e-bostiwch enquiries@companieshouse.gov.uk neu ffoniwch 0303 1234 500 a gofyn am gael siarad â rhywun yn Gymraeg. Cewch eich trosglwyddo i siaradwr Cymraeg yn unol â gofynion ein Cynllun Iaith Gymraeg. Mae copi o’n Cynllun Iaith Gymraeg ar gael ar ein gwefan.

Pennod 1 - Cwmnïau a PACau Cymreig

1. Beth yw'r gofynion ffeilio ar gyfer Cwmnïau a PACau ‘Cymreig'?

Yr un yw'r gofynion ffeilio ar gyfer cwmnïau ‘Cymreig' ag ar gyfer cwmnïau a PACau eraill sydd wedi'u corffori yn y Deyrnas Unedig. 

Gall cwmnïau gyflwyno rhai dogfennau yn Gymraeg trwy ein Gwasanaeth WebFiling, sy’n ddull mwy cyflym, hwylus, diogel a rhad o gyflwyno dogfennau na chyflwyno ffurflenni papur (gweler Atodiad A). Rydyn ni wedi rhagnodi’r ffurflenni papur mwyaf cyffredin ar gyfer cwmnïau a PACau yn ddwyieithog hefyd, ac maent ar gael ar wefan Tŷ’r Cwmnïau neu trwy ffonio 0303 1234 500 (gweler Atodiad B). Mae canllawiau Cymraeg a gwybodaeth berthnasol arall am ofynion Tŷ’r Cwmnïau ar gael ar ein gwefan yn ogystal. 

Cofiwch: Mae methu â chyflwyno dogfennau statudol ar amser yn drosedd y gellir dwyn achos cyfreithiol yn erbyn swyddogion cwmnïau ac aelodau dynodedig o PACau amdani. Hefyd bydd methu â chyflwyno cyfrifon ar amser yn golygu y byddwch yn awtomatig yn cael cosb sifil. Gweler ein canllaw ar 'Cosbau Ffeilio Hwyr' neu 'Gweinyddu a Rheoli Partneriaethau Atebolrwydd Cyfyngedig' am fwy o wybodaeth ar gosbau ffeilio hwyr.

2. A ellir corffori cwmnïau a PACau drwy ddefnyddio'r Gymraeg?

Gellir cwmnïau a PACau gorffori cwmnïau a PACau trwy gyfrwng y Gymraeg ar yr amod eu bod yn datgan bod lleoliad eu swyddfa gofrestredig yng Nghymru. (o’i gyferbynnu â ‘Lloegr a Chymru’). Nid oes raid i chi anfon cyfieithiad Saesneg o’r dogfennau hyn gan y bydd Tŷ’r Cwmnïau yn cael cyfieithiad ar gyfer cofnod cyhoeddus y cwmni. Bydd Tŷ’r Cwmnïau yn cyhoeddi cyfieithiad o’r dystysgrif corffori yn Gymraeg hefyd os byddwch yn gofyn am hynny.

Mae’r ffurflen gorffori ddwyieithog ar gael ar ein gwefan.   Y ffi ar gyfer corffori cwmni neu PAC â dogfennau cyfansoddiadol yn Gymraeg yw £20.

Am ragor o wybodaeth am sut i fynd ati i gorffori cwmni, gweler ein canllaw ar ‘Corffori ac Enwau’ . Am wybodaeth ar sut i gorffori PAC, gweler ein canllaw ar ‘Corffori ac Enwau Partneriaethau Atebolrwydd Cyfyngedig’.  

3. A all cwmni neu PAC bresennol newid lleoliad ei swyddfa gofrestredig i 'Gymru'?

Gall. Os oes cwmni sy’n bodoli eisoes wedi datgan y lleolir ei swyddfa gofrestredig yn ‘Lloegr a Chymru’, gall fabwysiadu penderfyniad i wneud cais i ddiwygio’r gofrestr fel ei bod yn datgan y lleolir ei swyddfa gofrestredig yng Nghymru. Wedyn rhaid cyflwyno hysbysiad am y newid i’r cofrestrydd gan ddefnyddio ffurflen AD05c neu AD05. Y cyfan sydd rhaid i PAC ei wneud yw hysbysu’r cofrestrydd am y newid gan ddefnyddio ffurflen LL AD05c neu LL AD05. Mae gan y cwmni neu’r PAC yr opsiwn i newid terfyniad ei enw i derfyniad Cymraeg h.y. “cyfyngedig”, “cwmni cyfyngedig cyhoeddus” neu “Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig” yn hytrach na “limited”, “public limited company” neu“limited liability partnership”. Ar ôl diwygio’r gofrestr, gall y cwmni neu’r PAC ffeilio dogfennau yn Gymraeg. Cyhoeddir tystysgrif corffori newydd ar gyfer y cwmni neu’r PAC i adlewyrchu’r newid hwn

Am ragor o wybodaeth am benderfyniadau, gweler ein canllaw ‘Bywyd Cwmni - Ffeilio yn sgil Digwyddiadau

4.  Beth am ohebiaeth a galwadau ffôn?

Croeso i chi ysgrifennu at Dŷ’r Cwmnïau yn Gymraeg, ac os oes angen i ni ysgrifennu nôl atoch, bydd ein hymateb yn Gymraeg. 

Bydd angen i gwmnïau a PACau sydd am dderbyn llythyrau a gynhyrchir gan gyfrifiadur yn ddwyieithog gofrestru ar gyfer ein Gwasanaeth Cymraeg. I gofrestru ar gyfer y gwasanaeth hwn, dylech anfon llythyr neu neges e-bost i’r cyfeiriad isod gan ddatgan enw a rhif y cwmni, ynghyd â’ch enw llawn ac yn rhinwedd pa swydd yr ydych chi’n gweithredu ar ran y cwmni.

Yr Ymgynghorydd ar Wasanaethau a Pholisi Cymraeg
Gwasanaethau Cwsmeriaid
Tŷ’r Cwmnïau
Ffordd y Goron
Caerdydd
CF14 3UZ

adavies1@companieshouse.gov.uk

Cewch siarad â staff Tŷ’r Cwmnïau yn Gymraeg drwy ffonio 0303 1234 500 a gofyn am gael siarad â rhywun yn Gymraeg. Cewch eich trosglwyddo i siaradwr Cymraeg yn unol â’n Cynllun Iaith Gymraeg

Pennod 2 - Cyfieithiadau a Gwybodaeth Ddwyieithog

1. Pa ddogfennau ellir eu cyflwyno i Dŷ'r Cwmnïau yn yr iaith Gymraeg?

Mae Deddf Cwmnïau 2006 yn caniatáu i bob dogfen sy’n ymwneud â chwmnïau neu PACau Cymreig gael eu llunio a’u cyflwyno i Dŷ’r Cwmnïau yn Gymraeg ar yr amod bod lleoliad y swyddfa gofrestredig yng Nghymru (yn hytrach na Lloegr a Chymru). Rhaid eu cyflwyno gyda chyfieithiad ardystiedig i’r Saesneg. Mae rhai eithriadau i’r gofyniad hwn, ac mae’r eithriadau hynny wedi’u rhestru yn y paragraff dilynol.

2. Pa ddogfennau allaf eu cyflwyno i Dŷ'r Cwmnïau heb gyfieithiad ardystiedig i'r Saesneg?

Gall cwmnïau neu PACau Cymreig gyflwyno’r dogfennau canlynol i Dŷ’r Cwmnïau yn Gymraeg heb fod â chyfieithiad ardystiedig i’r Saesneg.

  • memorandwm cymdeithasiad cwmni
  • erthyglau cwmni
  • adroddiad cwmni buddiannau cymunedol
  • penderfyniad neu gytundeb
  • datganiad o gwmni buddiannau cymunedol
  • cyfrifon ac adroddiadau blynyddol;
  • cyfrifon ac adroddiadau diwygiedig ac unrhyw adroddiad archwilydd ar gyfrifon ac adroddiadau diwygiedig
  • dogfen y mae gofyn iddi fod ynghlwm wrth gyfrifon grŵp

Noder: Rhaid defnyddio ffurflenni statudol nad ydynt yn benodedig ddwyieithog lle bo amgylchiadau'n gofyn am hynny. Rhaid i ddogfennau eraill ar 'ffurf rhydd' y mae gofyn eu cyflwyno i Dŷ'r Cwmnïau, megis Gorchmynion Llys, gael eu cyflwyno ar y cyd â chyfieithiad ardystiedig i'r Saesneg. Mae hynny hefyd yn wir am gyfrifon cwmnïau masnachedig. 

Gall cwmnïau neu PACau Cymreig gyflwyno cyfieithiad ardystiedig i'r Gymraeg o unrhyw ddogfen yn Saesneg sydd wedi'i wneud neu yn cael ei gyflwyno i'r cofrestrydd.

3. Pwy all ‘ardystio' cyfieithiad i'r Saesneg? 

Mae'r cofrestrydd wedi pennu rheolau ynglŷn â phwy all ardystio cyfieithiadau i'r Saesneg o ddogfennau a luniwyd yn wreiddiol ac a ffeiliwyd yn Gymraeg. Rhaid i'r ardystio fod ar y cyfieithiad Saesneg o'r ddogfen a'i ddilysu gan y person sy'n rhoi'r ardystiad. Rhaid i destun yr ardystio a'r dilysu fod mewn inc neu deipysgrif du gyda'r dilysu wedi'i gynnwys ar ddiwedd yr ardystiad. Y personau all ardystio dogfen sydd wedi'i chyfieithu yw'r canlynol.

Cyfarwyddwr, ysgrifennydd, aelod o PAC, aelod dynodedig, gweinyddwr, derbynnydd gweinyddol, rheolwr dderbynnydd, derbynnydd, diddymwr, goruchwyliwr barnwrol neu lofnodydd awdurdodedig; lle bo hynny'n gymwys, Rheolwr Cwmni Buddiannau Cymunedol (a benodwyd o dan adran 47 o Ddeddf CAICE 2004), derbynnydd a rheolwr (a benodwyd o dan adran 18 o Ddeddf Elusennau 1993).

Am ragor o wybodaeth am reolau'r cofrestrydd gweler ein canllaw 'Rheolau a Phwerau'r Cofrestrydd' sydd ar gael ar ein gwefan.

4. Pa ddogfennau statudol sydd ar gael yn ddwyieithog?

Ceir rhestr o’r dogfennau dwyieithog y gellir eu cyflwyno trwy Wasanaeth WebFiling Tŷ’r Cwmnïau yn Atodiad A. Mae ffeilio ar-lein yn fwy hwylus, cyflym, diogel a rhad na ffeilio ar bapur. Mae hawl gan gwmni Cymreig (sef cwmni sydd wedi datgan bod lleoliad ei swyddfa gofrestredig yng Nghymru yn hytrach na Lloegr a Chymru) i gyflwyno ffurflenni dwyieithog. Cewch godi’r ffurflenni papur dwyieithog a restrir yn Atodiad B o’n gwefan hefyd.

Pennod 3 - Ansawdd dogfennau

1. Beth sy'n digwydd i'r dogfennau a anfonaf i Dŷ'r Cwmnïau?

Cynhyrchir delwedd electronig o’r data neu’r dogfennau a gyflwynir i Dŷ’r Cwmnïau. Pan fo cwsmer yn chwilio cofnod y cwmni neu’r PAC, bydd yn gweld y ddelwedd electronig wedi ei hatgynhyrchu ar-lein.

Mae'r bennod hon yn nodi rhai canllawiau i'w dilyn wrth baratoi dogfen i'w ffeilio yn Nhŷ'r Cwmnïau.

2. Sut ddylai dogfennau gael eu gosod?

Dogfennau a ffeilir yn electronig

Rhaid i ddogfennau sy’n cael eu ffeilio yn electronig gydymffurfio â’r manylebau a bennir gan y cofrestrydd yn ei reolau ar ffeilio electronig. Gellwch gael rhagor o wybodaeth am y rheolau drwy ymweld â’n gwefan.

Mae Gwasanaeth WebFiling Tŷ’r Cwmnïau yn cynnwys archwiliadau pwrpasol er mwyn sicrhau bod y dogfennau wedi eu gosod yn y modd cywir.

Dogfennau papur

Fel rheol, rhaid i bob dogfen bapur a anfonir i Dŷ'r Cwmnïau nodi enw a rhif cofrestredig y cwmni mewn man amlwg. Mae rhai eithriadau i'r rheol hon, a nodir yn rheolau'r cofrestrydd a gyhoeddwyd, y gellir gweld copi ohonynt ar ein gwefan.

Dylai dogfennau papur fod ar bapur plaen gwyn â gorffeniad di-sglein maint A4. Dylai'r testun fod mewn inc du, yn glir, yn ddarllenadwy ac o'r un trwch. Rhaid i lythrennau a rhifau fod yn glir ac yn ddarllenadwy fel y gallwn wneud copi derbyniol o'r ddogfen. Gall y canllawiau canlynol fod o gymorth:

Pan fyddwch yn llenwi ffurflen cofiwch:

  • ddefnyddio inc du neu deip du;
  • defnyddio llythrennau bras (mae rhai wynebau teip a phinnau ysgrifennu tenau, cain yn rhoi copïau o ansawdd gwael);
  • peidio ag anfon copi carbon;
  • peidio â defnyddio matrics-argraffydd; a 
  • chofiwch - gall llungopïau roi arlliw llwyd na fydd yn sganio'n dda iawn.

Pan fyddwch yn llenwi dogfennau eraill, cofier y canlynol os gwelwch yn dda:

  • y pwyntiau a wnaed eisoes ynglŷn â llenwi ffurflenni;
  • defnyddio papur maint A4 sydd ag ymyl hael;
  • eu darparu ar ffurf portread (hynny yw gyda'r ymyl byrraf ar draws y brig); a
  • chynnwys rhif ac enw'r cwmni.

4. Ymhle allaf gael gwybod rhagor am hyn?

Am ragor o gyfarwyddyd ar ofynion print, gweler ein gwefan neu ffonier 0303 1234 500

Pennod 4 - Gwybodaeth Bellach

1. Sut mae anfon gwybodaeth i Dŷ'r Cwmnïau ?

Am fanylion llawn yr holl ddulliau o gyflwyno dogfennau i Dŷ’r Cwmnïau, yn electronig neu ar bapur,  cyfeiriwch at reolau’r cofrestrydd sydd ar gael ar ein gwefan.

Ein gwasanaethau ffeilio ar-lein yw’r cyfrwng mwyaf diogel i gyflwyno gwybodaeth statudol i Dŷ’r Cwmnïau. Wrth ffeilio dogfennau yn electronig, cewch neges e-bost i gydnabod eu bod wedi cyrraedd yn awtomatig. Mae rhagor o wybodaeth a’r manylion cofrestru ar gael ar ein gwefan.

Cewch gyflwyno dogfennau papur â llaw (yn bersonol neu trwy law cwmni cludo) neu trwy’r Gyfnewidfa Ddogfennau i Dŷ’r Cwmnïau, Caerdydd ar unrhyw adeg, gan gynnwys y tu allan oriau swyddfa, ar wyliau banc ac ar benwythnosau. Os hoffech chi gael neges i gydnabod bod eich dogfennau wedi cyrraedd, dylech nodi hynny mewn llythyr eglurhaol a darparu amlen â’ch cyfeiriad a stamp arni. Byddwn ni’n rhoi label â chod bar ‘dyddiad derbyn’ ar eich llythyr ac yn ei ddychwelyd i chi.

Os ydych yn anfon dogfennau drwy'r post, dylech eu cyfeirio at:
Yr Archwilwyr Dogfennau Cymraeg
Tŷ'r Cwmnïau
Ffordd y Goron
Caerdydd
CF14 3UZ

neu DX33050 Caerdydd 1

Noder os gwelwch yn dda: nid yw cydnabod dod i law yn golygu bod dogfen wedi cael ei derbyn ar gyfer cofrestru yn Nhŷ'r Cwmnïau.

Noder os gwelwch yn dda: Nid yw Tŷ'r Cwmnïau yn derbyn unrhyw ddogfennau statudol drwy ffacs, PDF na thrwy'r e-bost.

2. A oes raid i mi dalu am ffeilio dogfennau yn Nhŷ'r Cwmnïau?

Nid oes raid i chi dalu ffi am ffeilio sawl un o'r dogfennau y mae'n rhaid i chi eu hanfon i Dŷ'r Cwmnïau, ond mae gofyn talu ffi am ffeilio rhai dogfennau, ac ni fyddwn yn eu derbyn i'w cofrestru heb y ffi. Am fanylion llawn, dylech gyfeirio at ein rhestr prisau .

Atodiad A

Dogfennau y gellir eu cyflwyno yn Gymraeg trwy ein gwasanaeth WebFiling

Ffurflenni Cwmnïau  
Penodiad cyfarwyddwr AP01c
Penodiad cyfarwyddwr corfforaethol AP02c
Penodiad ysgrifennydd AP03c
Penodiad ysgrifennydd corfforaethol AP04c
Newid manylion cyfarwyddwr CH01c
Newid manylion cyfarwyddwr corfforaethol CH02c
Newid manylion ysgrifennydd  CH03c
Newid manylion ysgrifennydd corfforaethol CH04c
Terfynu penodiad cyfarwyddwr TM01c
Terfynu penodiad ysgrifennydd TM02c
Newid dyddiad cyfeirnod cyfrifeg AA01c
Ffurflen Flynyddol AR01c
Dychwelyd cyfrannau a glustnodwyd   SH01c
Newid cyfeiriad y swyddfa gofrestredig AD01c
Rhoi gwybod am leoliad archwilio amgen unigol (SAIL) AD02c
Newid lleoliad cofnodion y cwmni i'r lleoliad archwilio amgen unigol  (SAIL) AD03c
Newid lleoliad cofnodion y cwmni i'r swyddfa gofrestredig AD04c

Atodiad B

Dogfennau y gellir eu cyflwyno’n ddwyieithog ar bapur

Ffurflenni Cwmnïau  
Penodiad cyfarwyddwr AP01c
Penodiad cyfarwyddwr corfforaethol AP02c
Penodiad ysgrifennydd AP03c
Penodiad ysgrifennydd corfforaethol AP04c
Newid manylion cyfarwyddwr CH01c
Newid manylion cyfarwyddwr corfforaethol CH02c
Newid manylion ysgrifennydd  CH03c
Newid manylion ysgrifennydd corfforaethol CH04c
Terfynu penodiad cyfarwyddwr TM01c
Terfynu penodiad ysgrifennydd TM02c
Newid dyddiad cyfeirnod cyfrifeg AA01c
Ffurflen Flynyddol AR01c
Dychwelyd cyfrannau a glustnodwyd   SH01c
Cais am gofrestru cwmni IN01c
Eithrio rhag rheidrwydd defnyddio ‘cyfyngedig' neu ‘limited' wrth newid enw NE01c
Rhoi gwybod am newid enw drwy benderfyniad NM01c
Newid cyfeiriad y swyddfa gofrestredig AD01c
Rhoi gwybod am leoliad archwilio amgen unigol (SAIL) AD02c
Newid lleoliad cofnodion y cwmni i'r lleoliad archwilio amgen unigol  (SAIL) AD03c
Newid lleoliad cofnodion y cwmni i'r swyddfa gofrestredig AD04c
Hysbysiad i newid sefyllfa cwmni yn Lloegr a Chymru neu gwmni Cymreig AD05c
Cais cwmni am gael ei ddileu o'r Gofrestr DS01c
Tynnu'n ôl gais cwmni am gael ei ddileu o'r Gofrestr  DS02c

Ffurflenni Partneriaethau Atebolrwydd Cyfyngedig  
Newid dyddiad cyfeirnod cyfrifeg Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AA01c
Newid cyfeiriad swyddfa gofrestredig Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AD01c
Rhoi gwybod am leoliad archwilio amgen unigol (SAIL) Partneriaeth Atebolrwydd  Cyfyngedig (PAC) LL AD02c
Newid lleoliad y cofnodion i leoliad archwilio amgen unigol (SAIL) Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AD03c
Newid lleoliad y cofnodion i swyddfa gofrestredig  Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AD04c
Hysbysiad am newid sefyllfa Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig yn Lloegr a Chymru neu Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) yng Nghymru LL AD05c
Penodi aelod o Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AP01c
Penodi aelod corfforaethol o Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LLAP02c
Newid manylion aelod o Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL CH01c
Newid manylion aelod corfforaethol o Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL CH02c
Terfynu penodiad aelod o Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL TM01c
Ffurflen Flynyddol Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL AR01c
Hysbysiad am newid statws Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL DE01c
Cais am gorffori Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL IN01c
Rhoi gwybod am newid enw Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL NM01c
Cais Partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) am gael ei ddileu o'r Gofrestr LL DS01c
Tynnu'n ôl gais dileu gan Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) LL DS02c
Brig
Ein polisi ar gwcis