Tÿ'r Cwmnïau

Rhaid i gyfarwyddwyr fod dros 16 mlwydd oed. Nid oes unrhyw derfyn uchaf ar oedran cyfarwyddwyr.

Mae Deddf Cwmnïau yn mynnu bod gan gwmni preifat o leiaf un cyfarwyddwr. Rhaid i gwmnïau cyhoeddus fod ag o leiaf dau gyfarwyddwr. Yn y naill achos a’r llall, rhaid i o leiaf un o gyfarwyddwyr y cwmni fod yn unigolyn (h.y. ni all fod yn gwmni neu’n endid cyfreithiol o fath arall).

Cyfeiriad y gall cyfarwyddwr ei ddefnyddio i dderbyn gohebiaeth ynglŷn â’r cwmni gan drydydd parti yw cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau. Gall y cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau fod yr un fath â chyfeiriad preswyl y person, neu’r un fath â chyfeiriad swyddfa gofrestredig y cwmni, neu gall fod yn rhywle gwahanol. Cyfeiriad ar gyfer gohebiaeth yw’r enw arall ar y cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau.

Y cyfeiriad preswyl arferol yw’r cyfeiriad lle mae’r person o dan sylw yn byw fel rheol. Rhaid ffeilio’r cyfeiriad hwn gyda’r Cofrestrydd o hyd, ond ni fydd ar gael ar y cofnod cyhoeddus i bawb ei weld. Caiff ei gadw ar gofrestr breifat sydd ar gael i gyrff a bennir ymlaen llaw yn unig.

Oes. Rhaid darparu cyfeiriad preswyl arferol, a chyfeiriad cyflwyno hysbysiadau am bob swydd cyfarwyddwr. Bydd y cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau yn ymddangos ar y cofnod cyhoeddus; ond caiff y cyfeiriad preswyl ei drin fel gwybodaeth a amddiffynnir. Gall cyfarwyddwr ddewis defnyddio ei gyfeiriad preswyl fel cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau; os yw hynny’n wir, bydd y cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau yn dal i ymddangos ar y cofnod cyhoeddus, ond gwybodaeth am amddiffynnir yw’r ffaith fod y ddau gyfeiriad yr un fath â’i gilydd.

• Bydd y cyrff canlynol yn gallu gwneud cais i gael gafael ar gyfeiriadau preswyl cyfarwyddwyr:
• Cyrff cyhoeddus penodedig at ddibenion cyflawni eu swyddogaethau cyhoeddus, ac
• Asiantaethau asesu credyd at ddibenion asesu ceisiadau am gredyd a gwaith cysylltiedig, ac er mwyn bodloni rhwymedigaethau’r Rheoliadau Gwyngalchu Arian.

Caiff cyfarwyddwyr bregus wneud cais i’r Cofrestrydd i atal eu cyfeiriadau rhag cael eu darparu ar gyfer asiantaethau asesu credyd.

Ni chaiff asiantaethau asesu credyd gael gafael ar gyfeiriad preswyl arferol unrhyw gyfarwyddwr a oedd yn destun Gorchymyn Cyfrinachedd dilys ar 30 Medi 2009, neu sydd wedi gwneud cais llwyddiannus i’r Cofrestrydd o dan adran 243 o Ddeddf Cwmnïau 2006 ar y sail ei fod: 

• mewn perygl difrifol o drais neu erledigaeth oherwydd gweithgareddau cwmni y mae’n gyfarwyddwr arno;
• wedi bod yng nghyflogaeth yr heddlu neu’r gwasanaethau diogelwch;
• yn darparu, neu wedi darparu, nwyddau neu wasanaethau i’r heddlu neu’r gwasanaethau diogelwch.

Ydy, os daw’r Cofrestrydd yn ymwybodol nad yw cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau cyfarwyddwr yn effeithiol, mae ganddo’r pŵer i’w wahardd rhag defnyddio’r cyfeiriad hwn a gosod cyfeiriad preswyl arferol y cyfarwyddwr ar y gofrestr gyhoeddus yn ei le. Wedyn, ni chaiff y cyfarwyddwr gofrestru cyfeiriad cyflwyno hysbysiadau am 5 mlynedd.

Anfonir llythyrau i gyfeiriad cyflwyno hysbysiadau/gohebiaeth y cyfarwyddwyr.

Daeth Gorchmynion Cyfrinachedd i ben pan ddaeth y Ddeddf i rym ar 1 Hydref 2009. Mae adran 243(5) yn caniatáu i gyfarwyddwyr sydd mewn perygl wneud cais i sicrhau nad yw eu cyfeiriad preswyl arferol yn cael ei ddatgelu i Asiantaethau Asesu Credyd.